nieruchomości rolne
Czy gmina może zasiedzieć prywatną działkę rolnika
Zasiedzenie działki przez gminę może być możliwe także wtedy, gdy właściciel prywatny jest wpisany w księdze wieczystej. Sąd Najwyższy uznał, że posiadanie nieruchomości w ramach władztwa publicznego może w określonych okolicznościach prowadzić do zasiedzenia. Sprawdź, co to oznacza dla rolników i właścicieli gruntów zajętych np. pod drogi wewnętrzne.
Opis zdarzenia: W sprawie o zasiedzenie działki przez gminę przed Sądem Najwyższym, Sąd Okręgowy w Kielcach, na skutek apelacji gminy Masłów, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach. Stwierdził, że gmina 1 stycznia 2017 r. nabyła przez zasiedzenie własność działki.
W 1979 roku po podziale jedna działka została wywłaszczona pod budowę drogi, do której ostatecznie nie doszło. Natomiast działka o nr 2 była we współwłasności małżonków. Obecnie działki tworzą całość i stanowią drogę niemającą statusu drogi publicznej.
Wojewoda świętokrzyski 18 czerwca 2014 r. na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wydał decyzję stwierdzającą nabycie przez gminę Masłów z mocy prawa nieodpłatnie własności działek zajętych pod drogi wewnętrzne.
Ostatnim właścicielem działki było małżeństwo. Co zrobić w podobnej sytuacji? Jak się bronić przed sądem?
FAQ (Najczęściej zadawane pytania: Zasiedzenie działki przez gminę. Czy gmina może przejąć prywatny grunt)
|
Czy gmina może zasiedzieć prywatną działkę? |
Tak, gmina może zasiedzieć prywatną działkę, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki zasiedzenia |
|
Czy wpis w księdze wieczystej chroni przed zasiedzeniem |
Wpis w księdze wieczystej jest bardzo ważnym dowodem prawa własności, ale sam w sobie nie zawsze chroni przed zasiedzeniem |
|
Czy władztwo publiczne zawsze prowadzi do zasiedzenia |
Nie, władztwo publiczne nie zawsze prowadzi do zasiedzenia. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny sądu. Znaczenie mają m.in. sposób korzystania z nieruchomości, czas posiadania, charakter działań gminy oraz dowody przedstawione przez właściciela i podmiot władający gruntem. W orzecznictwie pojawiały się też stanowiska odmienne, m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2012 r., w którym wskazano, że władanie nieruchomością dla dobra innych nie spełnia przesłanki posiadania właścicielskiego |
Czytaj też:
- Co bada sąd w sprawach o zasiedzenie działki przez gminę?
- Co dokładnie stwierdził Sąd Najwyższy w omawianej sprawie o zasiedzenie nieruchomości rolnej (sygn. akt I CSK 3040/23)?
- Jakie zarzuty właściciela działki mogą zostać uznane przez sąd za bezzasadne?
Wywłaszczenie nieruchomości rolnej a podatki – co powinien wiedzieć rolnik
Wywłaszczenie nieruchomości rolnej może wiązać się z otrzymaniem odszkodowania, które może wywołać skutki podatkowe. Czy rolnik musi zapłacić podatek PIT lub VAT? Wyjaśniamy, kiedy odszkodowanie jest zwolnione z podatku, a kiedy trzeba zapłacić daninę.
Czy odszkodowanie za wywłaszczenie jest przychodem podatkowym
Zgodnie z przepisami, wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W przypadku rolników otrzymujących odszkodowanie za wywłaszczenie, pojawia się pytanie, czy takie świadczenie stanowi przychód podatkowy.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody, chyba że zostały wskazane jako zwolnione. Odszkodowanie nie dotyczy bezpośrednio działalności rolniczej, dlatego stanowi przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT).
- Czy rolnik musi zapłacić PIT od odszkodowania za wywłaszczenie? Tak, chyba że przysługuje mu zwolnienie przewidziane w ustawie o PIT.
- Kiedy odszkodowanie podlega VAT? W przypadku czynnych podatników VAT, przeniesienie własności w zamian za odszkodowanie podlega opodatkowaniu.
- Co orzekł TSUE w sprawie rolników i VAT? TSUE uznał, że nawet bez działalności handlowej, rolnik będący podatnikiem VAT podlega opodatkowaniu VAT przy wywłaszczeniu.
Postępowania rozgraniczeniowe, czyli spór o ustalenie granic nieruchomości
Granice nieruchomości gruntowych często stają się przedmiotem sporów między ich właścicielami. Problemy te spotykane są głównie wśród gospodarstw rolnych. Duży areał, rozproszenie ziemi po różnych wsiach, użyczanie części nieruchomości czy w końcu intensywna gospodarka na ziemi połączona z przesunięciem bądź usunięciem znaków granicznych sprzyja zacieraniu się granic pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami. W dobie szczególnego zapotrzebowania na dodatkową ziemię, coraz częściej dochodzi do sporów o faktyczny przebieg granic nieruchomości, co z upływem czasu staje się coraz bardziej utrudnione. Gdy zainteresowani nie potrafią dojść do porozumienia, z pomocą przychodzi im jednak postępowanie rozgraniczeniowe.
Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Mówiąc krótko, istotą tego postępowania jest ustalenie przebiegu granicy między dwoma sąsiednimi nieruchomościami. Ale wystarczające będzie ustalenie tylko granic spornych, a nie wszystkich granic danej nieruchomości.
Organem właściwym w tego rodzaju sprawach jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który działa z zasady na wniosek jednej ze stron sporu, którą może być właściciel, użytkownik wieczysty albo posiadacz samoistny, czyli osoba, która faktycznie włada daną nieruchomością. Wiele jednostek samorządowych zamieszcza wzory takich wniosków na swoich stronach internetowych. Ułatwia to znacznie zainicjowanie postępowania.
We wniosku należy oznaczyć dane działek, tj. numery ewidencyjne i numer księgi wieczystej, jeśli nieruchomość posiada.
Przebieg postępowania rozgraniczeniowego
Po złożeniu wniosku jest on badany pod względem formalnym. Następnie wójt wyznacza geodetę, który w jego imieniu będzie prowadził postępowanie. Wybór ten należy wyłącznie do wójta, przy czym może on fakultatywnie skonsultować go ze stronami. Jednocześnie może zobowiązać strony do uiszczenia zaliczki na czynności geodety. Gdy taka zaliczka nie zostanie zapłacona, to postępowanie nadal jest prowadzone, a strony zostaną obciążone kosztami geodety w decyzji kończącej sprawę.
Geodeta dokonuje ustalenia przebiegu granic, biorąc pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.
Czytaj więcej:
- Jak ustalić granice działki?
- Jak przebiega postępowanie rozgraniczeniowe przed sądem?
- Czy sądy mają różne podejścia do przebiegu spraw o rozgraniczenie nieruchomości?
KOWR nie zgadza się na dzierżawę gospodarstwa rolnego. Co robić?
PYTANIE CZYTELNIKA: Kupiłem dwa lata temu gospodarstwo za zgodą Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Taki stan uniemożliwia mi swobodną dzierżawę przez okres 5 lat. Złożyłem stosowny wniosek do KOWR o zgodę na wydzierżawienie gospodarstwa. Uzasadniłem ją słabą sytuacją w rolnictwie i bardzo niską dochodowością i kosztami, które przekraczają przychody. Ośrodek odpowiedział, że to uzasadnienie nie jest dla odpowiednie i przekonujące w kwestii wydania zgody na dzierżawę. Jakie zdarzenia będą zatem skutkować uzyskaniem pozytywnej decyzji KOWR na dzierżawę zakupionej nieruchomości?
Nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości. W przypadku osoby fizycznej - prowadzić to gospodarstwo osobiście. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek.
Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, na wniosek nabywcy nieruchomości rolnej, może w drodze decyzji administracyjnej wyrazić zgodę na jej dzierżawę lub zbycie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem nabywcy nieruchomości rolnej lub interesem publicznym.
Żeby możliwe było wydzierżawienie lub zbycie nieruchomości rolnej musi to być zatem uzasadnione ważnym interesem nabywcy lub interesem publicznym. Wystarczy, że ziści się wyłącznie jedna z tych przesłanek.
- Jak rozumieć ważny interes nabywcy przy dzierżawie gruntów rolnych?
- Czym jest interes publiczny?
- Czy brak opłacalności prowadzenia produkcji rolnej to dobry argument?
Warunki techniczne dla budowli rolniczych
Budowle rolnicze, związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie muszą spełniać warunki określone przepisami prawa. Sprawdź najważniejsze zasady, jakim podlegają tego typu obiekty. Co się zmieniło w ostatnim czasie?
Aktualnie warunki dla budowli rolniczych określają przepisy rozporządzenia z 13 stycznia 2023 r. W stosunku do poprzedniego rozporządzenia o tym samym tytule zmiany nie są znaczące i wynikają z obowiązujących zasad tworzenia przepisów prawa i nowych definicji budowli rolniczych, w tym wprowadzenia kategorii „otwartych zbiorników na płynne odchody zwierzęce”. Nowa kategoria ma wpływ na brzmienie § 6 nowego rozporządzenia, który określa m.in. podstawowe wymogi dla otwartych i zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce.
- Jakie są wymogi dla urządzeń i budowli służących do usuwania i przechowywania odchodów zwierzęcych?
- Jaka jest nowa definicja budowli rolniczych?
- Czy ustawa określa zasady ochrony budowli rolniczych przed korozją?
